Sjaal - oorbeschermers - handschoenen

Het Belgisch leger voorziet naast de wollen trui ook in handschoenen. Daarnaast wordt heel wat persoonlijk aangekochte wollen, gebreide stukken gedregen. Het betreft hier persoonlijke aankopen van sjaals, oorbeschermers en handschoenen. Deze laatste zijn zowel in leder of in wol, met en zonder vingers. 
Extra wollen winterkledij was in de strenge winter 1939-1940 geen overbodige luxe maar bittere noodzaak. Midden januari daalde het kwik tot -10°C, op sommige plaatsen tot -15°C. Eind januari was er een dooiperiode maar midden februari was het land weer in de greep van de vrieskou. De soldaten kregen paketten met oa. wollen ondergoed vanwege hun familie toegestuurd. Het tijdschrift  "Le Barbelé nr 5 van 18 januari" wijdt een artikel aan deze extreme winter.
Over het gehele land worden brei-akties opgezet om de soldaten van warme kledij te voorzien. Zie oa. onder bivakmutsen, wollen hanschoenen, sjaals etc... Deze brei-aktie is een onderdeel van het Werk Koningin Elisabeth, "Voor onze soldaten" genaamd, en heeft een tweeledig doel. Enerzijds de soldatgen van warme kledij voorzien en anderzijds een inkomen verschaffen aan de vrouwen van de gemobiliseerden. Dit thema wordt in "Le Barbelé nr 7 van 1 februari"  behandeld.
De frontpagina van de Patriote Illustré van 28 januari 1940 is van deze brei-aktie een duidelijk voorbeeld.
Een aantal van de hieronder weergeven items komen allen uit hetzelfde lot toebehorend aan een artillerie officier. Naast andere elementen van zijn kledij en uitrusting zijn er oa. de hieronder weergegeven stukken: drie verschillenden paren wollen handschoenen, bivakmuts, oorbeschermers,  sjaals ... Deze stukken zijn allen van private oorsprong.


Foto:  Frans Gorissen

Een vijftal "verwinterde" soldaten van het 31e linie. Een paar details volgen verder.

Handschoenen

Een paar wollen handschoene zonder vingertoppen, dit model zelfs met een gedeeltelijk los duimstuk. 

Een tweede model, zonder vingertoppen. Linker- en rechterhandschoen zijn identiek. Het paar is nog door een wollen touwtje verbonden.

Het gewone model van wollen handschoen

Foto:  Frans Gorissen

Op een detail uit bovenaan getoonde foto: links de gebreide wollen handschoenen en rechts lederen handschoenen.

De bevoorrader heeft het probleem van koude handen op een aparte manier opgelost met deze wel heel on-militaire wollen privé aangekochte handschoenen.

Sjaal

Betreffende de dracht van de sjaals zijn er de nota's van het ministerie van landsverdediging, eind jan 1940 waarin gespecifieerd wordt wanneer deze wel en niet mogen gedragen worden. De khakisjaal wordt in de winter gedragen, uitgezonderd bij parades en erewachten.
De sjaal wordt als volgt gedragen: vooraan gekruist onder de kraag van capotejas of vest. Hij mag niet geknoopt worden en de vrije uiteinden mogen niet los buiten de vest of capotejas komen. Deze laatste mogen eveneens niet niet mogen losgeknoopt zijn.
Hierbij wordt ook gespecifieerd dat in afwachting dat de lagere rangen door de Intendancedienst van een khakisjaal voorzien worden  het niet verboden is om sjaals van een andere kleur dan khaki te dragen. Dit evenwel  buiten de vooropgestelde speciale gelegenheden

Een gewoon khaki kleurige wollen sjaal

Een nieuwjaarskaart uit de mobilisatieperiode. De soldaat rechts heeft een sjaal die duidelijk niet van militarie aard is.
Let op de opgelapte werkbroek van de linkersoldaat.

 


Foto: Frans Gorissen

Een prachtige illustratie van strenge winter van 1939-1940. Sjaal van de motorrijder en hoog opgezette kraag, mogelijks trui bij de broeder-brancardier.

Bivakmuts

Ook voor de dracht van de bivakmuts wordt geregeld in de  nota's van het ministerie van landsverdediging, eind jan 1940 . Dit mag in de kantonnementen van de verdedigingszone en bij het peroneel van de wacht van de stellingen. Niet toegelaten is dit, net als de sjaal, bij parades en erewachten. Ook niet voor de gewone wacht in  garnizoenssteden.  

Een bivakmuts in roodbruine wol, uiteraard een private aankoop of een gift van een brei-aktie. Adegemnaar Julien De Kesel schrijft in zijn boek 'Sprokkelingen uit een eeuw boerenleven' : "In september wordt het algemene mobilisatie en er volgt een lange en daarbij uitzonderlijk koude winter. In februari 1940 staat een uitgave opgetekend van 216 fr. aan Mej. Yvonne De Smet voor bivakmutsen. Zij was toen leidster van de B.J.B.-meisjes, en die hadden het initiatief genomen om voor de gemobiliseerde soldaten bivakmutsen te breien. Zoals wij toen gelogeerd waren en in onze omstandigheden kwamen ze buitengewoon goed van pas!".
B.J.B.-meisjes staat voor Boerenjeudbond-meisjes. (later de KLJ).

Foto:  Frans Gorissen

Op een detail uit bovenaan getoonde foto: twee verschillende modellen van  bivak- mutsen. Het linkermodel met een borstflap die normaal onder de capotejas dient gedragen te worden. Hieronder dezelfde groep. 

Foto:  Frans Gorissen


Oorbeschermers

Geen specifieke vermelding kwa reglementering maar we mogen ervan uitgaan dat voor de oorbeschermers dezelfde regels gelden als voor sjaals en bivakmutsen: niet voor officiële plechtigheden.

De traditionele oorbeschermers die in verschillende maten en breidiktes voorkomen.

Rolkraag - trui met rolkraag

Een losse rolkraag.


Een foto van een drietal soldaten in de sneeuw die zich de mobilisatie en de strenge winter duidelijk niet aan het hart laten komen. De flessen met geestrijk vocht zullen hier wel niet vreemd aan zijn.

De soldaat uiterst rechts heeft een rolkraag of trui met rolkraan aan. Een item dat hem waarschijnlijk toegezonden werd door zijn familie.