Mk V - Mk V*: Algemeen


De officiële benaming van deze fiets in het Britse leger is: Military Bicycles Mark V. Pattern.

De Belgen die naar Engeland getrokken zijn na het debacle van 1940 en de opgeroepen Belgische militieklassen wereldwijd keren in 1944 terug als onderdeel van het Britse leger en zijn daardoor volledig op Britse leest geschoeid en uitgerust. Vanaf 1945 wordt het vernieuwde Belgische leger, zoals eerder in 1915, met Britse fietsen uitgerust. Ditmaal de Mk V (één handbediende rem voor en één terugtraprem Eadie Coaster achter) en Mk V * (met twee handbediende remmen voor en achter). Alweer met 32 en 40 spakige wielen. En ook hier herhaalt de geschiedenis zich. Eens in de ABL krijgen geaccidenteerde fietsen 36 spaaks wielen. Andere onderdelen zoals pedalen, zadels, lichten etc.. worden bij defect vervangen door onderdelen die gekocht worden bij lokale leveranciers. De fietsen worden in 1959 - 1960 op de zadellug gemarkeerd met ABL. Rechts op de zadellug vindt men het kadernummer terug. Dit begint bijna steeds met de letter T.

De Mk V en Mk V* is een modelaanduiding die veelal automatisch gelinkt is met BSA. Evenwel werd dit model niet alleen gemaakt door BSA maar ook door andere fabrikanten zoals Royal Enfield, Enfield en Phillips. Het is wel zo dat mechanische onderdelen BSA zijn. De merken staan als transferts bij Royal Enfield op de downtube en bij alle andere merken op het achterspatbord. (Men de betekenis van de terminologie "BSA" voor wat betreft de Mk V* fietsen het best vergelijken met deze van "KODAK" bij de fototoestellen).


De Britse MK V*

   Foto: verzameling Jean Lummerzheim


Een foto uit 1942 in het Belgische Bataljon in Engeland. De fiets is een Mk V*.

Foto: Archief Md Bn Bvr/5Li - Bataljon Bevrijding – 5 Linie, Kwartier Luitenant-generaal PIRON, PL09, 3970 LEOPOLDSBURG  

   
Foto van een Mk V in een tentenkamp ergens in Engeland

Foto: archief onbekend

   
Mk V* in een kazerne. België? Duitsland?

Foto: archief Philip Moreau

   

Mk V - Mk V*: markeringen en details

  
De Mk V fiets, zoals gebruikt door het na-oorlogse Belgische leger, heeft twee zichtbare markeringen op de zadellug. Meestal zijn dit het serienummer rechts, het type Mk V links. 

De letters ABL werden nadien in de jaren 1959 - 1960 toegevoegd.


   

  

   

   

  

foto's: verzameling Jean Lummerzheim

Soms werd de fiets hernummerd in het Belgisch leger

   

      

foto's: verzameling Philip Moreau




    
Het Mk IV pakzadel met de Mk II bevestigingsbeugel. Opgelet 1940 of 1944 is hierbij enkel de fabricatiedatum van het pakzadel, niet van de gehele fiets.

foto's: verzameling Jean Lummerzheim

   
Wielvelgen: MADE IN ENGLAND en DUNLOP 28 x 1 3/4 W.O

foto's: verzameling Jean Lummerzheim


De voorwielas heeft de BSA markering

   
Vrijloopwiel achteraan: The Villiers, vrijloopwielen gemarkeerd BSA komen ook voor.

foto's: verzameling Jean Lummerzheim

   
Terugtraprem Eadie Coaster

foto's: verzameling Jean Lummerzheim

   
De pedaalarmen

foto's: verzameling Jean Lummerzheim


  
De pedalen waren oorspronkelijk in de lengte geprofileerde rubberblokken, breedte 4 1/2"

foto: verzameling Philip Moreau

  
Een tweede frequent voorkomend model bestaat uit opeengeperste lederschijfjes.

  
Het derde model zijn stalen pedalen.

foto's: verzameling Jean Lummerzheim



   
Het zadel is een Brooks Military Saddle. Een Olympic Military Saddle bestaat ook.

foto's: verzameling Jean Lummerzheim



   

Er bestaat wat verwarring bestaat rond deze MK V en Mk V*. Deze worden nogal eens aanzien voor vooroorlogs. Niets is minder waar. De Mk V en Mk V* verschillen in heel wat details met hun voorganger de BSA 1915. Het meest opvallende is de framehoogte. De BSA 1915, TM 1 en AB 39 hebben allen een 22" frame, de MK V heeft een 24" frame wat neerkomt op een merkbaar verschil van 5 cm. Er duiken ook geen vooroorlogse foto's op van Belgische soldaten met de Mk V reeks. De eerste Mk V deden hun intrede bij de Britten in 1939, de Mk V* zelfs pas vanaf 1942. 

Laat ons ook niet vergeten dat in de vooroorlogse periode, in tegenstelling tot de hedendaagse situatie, elk land zijn eigen economie steunde en zijn fietsen binnenlands kocht en niet over de grenzen naar het goedkoopste product zocht. Kortom er werden geen buitenlandse producenten aangesproken. De verplichting van door Belgen in België geproduceerde fietsen staat in een artikel uit het lastenkohier van de AB 39 fiets. Alle fietsbestellingen gingen naar binnenlandse leveranciers met inachtneming van de klassieke procedure van offerte, kwaliteitseisen, levertermijn, garantie etc . ...